jointowork
04-01-2009, 08:57 AM
Nhiều năm trở lại đây, trong lúc không ít nghề truyền thống ngày càng mai một thì nghề làm nón lá ở xã Trường Giang (Nông Cống) lại phát triển, tạo ra nguồn thu nhập quan trọng, giúp hàng trăm hộ dân địa phương thoát nghèo và có cuộc sống khá giả. Đã tồn tại hàng trăm năm trên mảnh đất này, nghề làm nón lá cũng có lúc thịnh lúc suy, nhưng dù thịnh hay suy nó vẫn gắn bó với mỗi con người nơi đây từ tấm bé. Với chị Ngô Thị Hiên (thôn 3) ngay từ khi biết cầm kim nức nón đã biết cả đời mình chỉ sống với nghề, nếu không làm nón chị không chắc có thể tạo dựng được cơ ngơi đầy đủ và nuôi 2 con ăn học. Ruộng không nhiều, do vậy làm ruộng chỉ đủ gạo ăn, tất cả mọi chi tiêu trong gia đình đều từ nón. Là một trong những người có thâm niên và tay nghề cao, nên nón do chị làm ra thường có giá tương đối cao. Chị cho biết giá nón được chia làm nhiều loại tùy vào chất lượng của nguyên liệu và kỹ thuật khâu. Các mức giá cơ bản từ 8.000 đồng đến 25.000 đồng/chiếc. Để nón bán được ở mức 20.000 đồng đến 25.000 đồng/chiếc người làm phải bỏ nhiều công sức vào từng khâu. Lá dừa sau khi phân loại được đem phơi ba đến bốn nắng, sau đó đem tẩy để lá đạt độ trắng theo yêu cầu. Đặt lá lên lò, kéo phẳng để lên nón. Vành nón làm bằng nứa, sau khi lên vành, lên nón người ta bắt đầu khâu, sau đó nức và đính nóc. Chiếc nón cơ bản hoàn thiện. Trừ chi phí nguyên vật liệu (lá, nứa, cước và một số phụ kiện) từ 3.000 đồng đến 4.000 đồng/chiếc, người làm nón thu được số tiền lãi từ 10.000 đồng đến 20.000 đồng. Người làm nhanh có thể thu nhập từ 30.000 đồng đến 50.000 đồng/ngày.
Nhiều người làm nón lâu năm kể lại rằng, trước đây nón Trường Giang được làm bằng lá cọ, mất nhiều thời gian, công sức, nón vừa nặng vừa không đẹp nên tiêu thụ được ít, giá thành thấp, đời sống bà con không ổn định nên người làm nón thưa dần. Từ năm 2000 trở lại đây, cùng với các chính sách khuyến khích phát triển nghề truyền thống của Nhà nước, bà con được phổ biến kỹ thuật làm nón lá dừa của Huế. Kể từ đó, nghề làm nón lá dừa Trường Giang ngày càng phát triển và lan rộng ra các xã xung quanh. Toàn xã hiện có 6.798 nhân khẩu, với hơn 2.000 người chuyên làm nón, chủ yếu là người già, trẻ nhỏ và phụ nữ. Ngoài ra, những lúc nông nhàn hay rỗi việc, số người làm nón có thể lên đến 3.000 người, tập trung ở hai làng Yên Lai và Tuy Hòa. Năm 2008, thu nhập từ nghề nón của xã đạt 9 tỷ đồng. Dự tính năm 2009 mức thu sẽ tăng lên gấp rưỡi vì giá nón tăng. Con số ấy đã và đang góp phần đáng kể vào việc xóa đói, giảm nghèo, tăng thu nhập và vươn lên khá giả cho nhiều hộ. Đồng thời góp vào xây dựng cơ sở vật chất nhằm thay đổi diện mạo vùng quê này.
Hai làng Yên Lai và Tuy Hòa hình như không bao giờ vắng bóng người khâu nón. Trong nhà, ngoài cổng, trước cổng đình, thậm chí trước cổng chợ thật dễ dàng bắt gặp dăm bảy bà, cô, chị hay các cô cậu học sinh đang khâu nón. Tay làm, miệng nói, câu chuyện của họ luôn rôm rả. Lá dừa phơi trắng lối đi trong sân, ngoài ngõ. Mùi hăng hắc của nứa tươi đang chẻ. Tiếng xoèn xoẹt của kéo cắt lá lẫn trong tiếng kim khâu nón, nức nón... Chừng ấy âm thanh, màu sắc, mùi vị đã mang hết đặc trưng của vùng đất này và có lẽ ta cũng chỉ có thể tìm thấy chúng ở “quê nón” mà thôi. Tỉ mẩn, cẩn thận trong từng đường khâu là bí quyết khiến nón lá Trường Giang bền, đẹp, chắc có tiếng. Nó đã 2 lần có mặt tại Hội chợ thương mại Thanh Hóa, đây được xem là bước tiến lớn của nghề truyền thống này, đồng thời tạo ra cơ hội để nón lá Trường Giang đi xa hơn.
Tuy nhiên, điều khiến chúng tôi băn khoăn là lối tiêu thụ nhỏ lẻ của người làm nón. Nón chủ yếu được bán ở chợ Đình cho người buôn nón. Ngoài ra, một số hộ bán góp từng đợt từ 15 đến 20 chiếc cho tư thương. Bởi vậy giá cả không ổn định, nhiều khi lên xuống theo buổi chợ đông hay thưa người hỏi, thậm chí phụ thuộc cả vào thời tiết, bởi nếu trời mưa... dễ ế hàng! Trao đổi với chúng tôi, chị Ngô Thị Thu, chủ tịch UBND xã, cho biết: “Hiện xã đang làm các thủ tục đề nghị xây dựng thương hiệu nón Trường Giang, nhằm tạo uy tín và chỗ đứng cho sản phẩm. Ngoài ra, trong thời gian tới sẽ cử cán bộ chuyên trách ra Hà Tây để tìm hiểu kênh xuất khẩu sản phẩm và nhận làm sản phẩm thô cho họ. Đây là một cách để tập trung sản phẩm về một mối tiêu thụ”. Với những nỗ lực của địa phương, hi vọng nón lá Trường Giang sẽ nhanh chóng trở thành sản phẩm có thương hiệu và nghề làm nón không chỉ là nghề thoát nghèo mà còn là nghề làm giàu của vùng quê này.
Nguồn : BaoThanhHoa.com.vn
Nhiều người làm nón lâu năm kể lại rằng, trước đây nón Trường Giang được làm bằng lá cọ, mất nhiều thời gian, công sức, nón vừa nặng vừa không đẹp nên tiêu thụ được ít, giá thành thấp, đời sống bà con không ổn định nên người làm nón thưa dần. Từ năm 2000 trở lại đây, cùng với các chính sách khuyến khích phát triển nghề truyền thống của Nhà nước, bà con được phổ biến kỹ thuật làm nón lá dừa của Huế. Kể từ đó, nghề làm nón lá dừa Trường Giang ngày càng phát triển và lan rộng ra các xã xung quanh. Toàn xã hiện có 6.798 nhân khẩu, với hơn 2.000 người chuyên làm nón, chủ yếu là người già, trẻ nhỏ và phụ nữ. Ngoài ra, những lúc nông nhàn hay rỗi việc, số người làm nón có thể lên đến 3.000 người, tập trung ở hai làng Yên Lai và Tuy Hòa. Năm 2008, thu nhập từ nghề nón của xã đạt 9 tỷ đồng. Dự tính năm 2009 mức thu sẽ tăng lên gấp rưỡi vì giá nón tăng. Con số ấy đã và đang góp phần đáng kể vào việc xóa đói, giảm nghèo, tăng thu nhập và vươn lên khá giả cho nhiều hộ. Đồng thời góp vào xây dựng cơ sở vật chất nhằm thay đổi diện mạo vùng quê này.
Hai làng Yên Lai và Tuy Hòa hình như không bao giờ vắng bóng người khâu nón. Trong nhà, ngoài cổng, trước cổng đình, thậm chí trước cổng chợ thật dễ dàng bắt gặp dăm bảy bà, cô, chị hay các cô cậu học sinh đang khâu nón. Tay làm, miệng nói, câu chuyện của họ luôn rôm rả. Lá dừa phơi trắng lối đi trong sân, ngoài ngõ. Mùi hăng hắc của nứa tươi đang chẻ. Tiếng xoèn xoẹt của kéo cắt lá lẫn trong tiếng kim khâu nón, nức nón... Chừng ấy âm thanh, màu sắc, mùi vị đã mang hết đặc trưng của vùng đất này và có lẽ ta cũng chỉ có thể tìm thấy chúng ở “quê nón” mà thôi. Tỉ mẩn, cẩn thận trong từng đường khâu là bí quyết khiến nón lá Trường Giang bền, đẹp, chắc có tiếng. Nó đã 2 lần có mặt tại Hội chợ thương mại Thanh Hóa, đây được xem là bước tiến lớn của nghề truyền thống này, đồng thời tạo ra cơ hội để nón lá Trường Giang đi xa hơn.
Tuy nhiên, điều khiến chúng tôi băn khoăn là lối tiêu thụ nhỏ lẻ của người làm nón. Nón chủ yếu được bán ở chợ Đình cho người buôn nón. Ngoài ra, một số hộ bán góp từng đợt từ 15 đến 20 chiếc cho tư thương. Bởi vậy giá cả không ổn định, nhiều khi lên xuống theo buổi chợ đông hay thưa người hỏi, thậm chí phụ thuộc cả vào thời tiết, bởi nếu trời mưa... dễ ế hàng! Trao đổi với chúng tôi, chị Ngô Thị Thu, chủ tịch UBND xã, cho biết: “Hiện xã đang làm các thủ tục đề nghị xây dựng thương hiệu nón Trường Giang, nhằm tạo uy tín và chỗ đứng cho sản phẩm. Ngoài ra, trong thời gian tới sẽ cử cán bộ chuyên trách ra Hà Tây để tìm hiểu kênh xuất khẩu sản phẩm và nhận làm sản phẩm thô cho họ. Đây là một cách để tập trung sản phẩm về một mối tiêu thụ”. Với những nỗ lực của địa phương, hi vọng nón lá Trường Giang sẽ nhanh chóng trở thành sản phẩm có thương hiệu và nghề làm nón không chỉ là nghề thoát nghèo mà còn là nghề làm giàu của vùng quê này.
Nguồn : BaoThanhHoa.com.vn