Đọt Rau Má
10-16-2009, 05:17 AM
Nằm ở độ cao trên 1.000 m so với mặt nước biển, địa bàn rộng gần bằng 1/50 diện tích toàn tỉnh, Bát Mọt (Thường Xuân) là xã vùng cao biên giới giao thông đi lại khó khăn, đời sống nhân dân còn đói nghèo, lạc hậu. Con em đồng bào dân tộc Thái nơi đây đến trường theo học “cái chữ Bác Hồ”, có người đã thi đỗ vào đại học là cả một quá trình khắc phục khó khăn, gian khổ...
http://baothanhhoa.vn/images/news/%5Cnews_522231b.jpg
Học sinh vùng cao đến trường.Ảnh: . Đăng Văn
Chúng tôi vào bản Ruộng, cách trung tâm xã Bát Mọt gần 10km. Không giống như tên gọi, bản Ruộng mà chẳng có mấy ruộng, lại chỉ cấy được 1 vụ, đời sống nhân dân hết sức khó khăn.
Bản có 14 hộ, nhưng do xa trung tâm xã nên trường mầm non và Trường Tiểu học Bát Mọt I phải bố trí khu lẻ tại đây. Trường mầm non mới xây khang trang, sạch đẹp, Trường Tiểu học Bát Mọt I là ngôi nhà cấp 4 gồm 2 phòng học, 22 em học sinh lớp 1 đến lớp 4 của bản, được chia thành 2 lớp ghép, lớp 1 - 2 và lớp 3 - 4 do cặp vợ chồng giáo viên trẻ đang được trường mầm non cho mượn một phòng ở giáo viên ở lại “cắm bản” phụ trách. Phòng học vốn đã nhỏ lại phải chia đôi mỗi phía một lớp chật chội, bất tiện.
Thầy giáo Vi Mai Duyên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bát Mọt I, người đưa chúng tôi vào thăm bản Ruộng, cho biết: Mỗi bản đều có một khu lẻ, học sinh ít, nhà trường phải ghép lớp, cả xã còn 6 phòng học ghép 12 lớp do 6 giáo viên phụ trách. Việc cử giáo viên đi khu lẻ “cắm bản” phải quán triệt, động viên liên tục và mạnh mẽ mới có người nhận nhiệm vụ, bởi lẽ về đây quá vất vả, mỗi giáo viên phải đảm nhiệm 2 lớp, chỗ ăn ở chưa được xây dựng, xa nhà dân, xa trung tâm xã, thiếu thốn đủ bề, thường thì nhà trường phải bố trí các cặp vợ chồng... Bước vào năm học mới 2009 - 2010, nhà trường còn nhiều khó khăn: 3 phòng học chưa có bàn ghế đúng quy cách, phòng học lớp ghép không bảo đảm, nơi ăn ở của giáo viên khu lẻ còn tạm bợ, khu chính chưa có nhà hiệu bộ, tường rào. Khó khăn là vậy nhưng các thầy, cô giáo và học sinh đều quyết tâm cao, nhờ đó chất lượng dạy và học không ngừng được nâng lên. Nhà trường duy trì tốt sĩ số học sinh, không có học sinh trong độ tuổi bỏ học, hoàn thành phổ cập giáo dục đúng độ tuổi từ năm 2003, hàng năm đều có học sinh và giáo viên giỏi cấp huyện, tỉnh, 3 năm học gần đây được công nhận trường tiên tiến cấp tỉnh, năm học 2008 - 2009 được tỉnh tặng bằng khen.
Quay trở về trung tâm xã, thăm Trường THCS Bát Mọt, chúng tôi thấy rằng, những năm gần đây, nhà trường từng bước xây dựng được cơ ngơi khang trang gồm 8 phòng học kiên cố, 12 phòng ở và làm việc cho cán bộ, giáo viên. Đội ngũ giáo viên của nhà trường từng bước được chuẩn hóa, chất lượng giảng dạy và học tập từng bước được nâng lên. Nhiều năm liên tục trường được công nhận tiên tiến cấp huyện, 3 năm học vừa qua được công nhận tiên tiến cấp tỉnh, năm học 2008 - 2009 được UBND tỉnh tặng Bằng khen. Thầy giáo Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, đó là sự nỗ lực rất lớn của thầy và trò nhà trường. Cơ sở vật chất hiện nay không còn đáp ứng được yêu cầu giảng dạy, học tập. Trường hiện có 14 lớp, 326 học sinh (năm 1997, khi mới thành lập có 97 học sinh) nên phải bố trí học 2 ca/ngày; bàn ghế 64 bộ đã hỏng hóc, lạc hậu, bảng đen bằng xi-măng làm đã lâu ngày viết không còn bám phấn cần phải thay thế ngay.
“Đó chưa phải là khó khăn lớn nhất của nhà trường” - thầy Đỗ Văn Dũng cho biết thêm: Do địa bàn xã quá rộng, có 4/9 bản cách trung tâm xã từ 8 đến gần 20km, nên hơn một nửa số học sinh của nhà trường có nhu cầu ở bán trú. Hiện tại, nhà trường mới chỉ có 4 phòng bố trí cho 30 em và cũng chưa được trang cấp nội thất. Các em phải dùng gạch kê ván làm giường ở tạm, nhà bếp chưa có, do các em tự làm bằng tranh nứa, chật chội, ẩm thấp đã có lần xảy ra hỏa hoạn. Song 30 em học sinh này còn “hạnh phúc” hơn gần 150 em học sinh khác mà nhà trường chưa bố trí được nơi ở, đang ở nhờ người thân quen, hoặc mượn đất của các thầy, cô giáo, nhân dân gần trường xây dựng lán trại ở tạm. Tôi thấm thía từ “hạnh phúc” mà thầy Dũng dùng khi tận mắt chứng kiến những dãy lán trại nằm rải rác bên bờ suối, sườn đồi, ngoài bãi trống, trong vườn nhà dân do phụ huynh học sinh dựng bằng các nguyên liệu tranh tre nứa lá để cho con em ở tạm. Trông từ xa nó lúp xúp như những lều vịt, mỗi lán trại rộng chừng 10 m2, cao chưa đến 3m, được “thiết kế” nửa sàn, nửa đất. Phần sàn nứa cao chừng 0,7m là nơi ăn, ngủ, học tập còn phần đất để nấu nướng...
Tiếp chúng tôi trong một lán trại như thế, em Lang Thị Huê, học sinh lớp 9 Trường THCS Bát Mọt, cho biết: Trước đây gia đình dựng cho 3 anh em ăn ở. Anh cả nay đã xuống huyện học THPT, giờ còn em và anh hai năm nay học lớp 9 cùng ở. Căn lều đã “có tuổi”, vách nứa mái tranh lỗ chỗ những đống phân mọt, hai anh em phải căng tấm ni-lon sát mái nhà lấy nơi treo quần áo, phía dưới đặt miếng ván làm chạn đựng bát, đũa, nồi niêu. Hai anh em người học buổi sáng, người học buổi chiều nên thay nhau nấu cơm. Gạo, thức ăn hàng tuần thay phiên nhau về lấy hoặc bố mẹ mang lên. Điều em nói làm tôi chợt nhớ lại hình ảnh những tốp học sinh người xã Yên Nhân lên học nhờ Trường THCS Bát Mọt mà chúng tôi gặp trên đường đi, có em mới 13, 14 tuổi, lỉnh kỉnh một bên nách mang cặp sách, trên lưng “tải” bao gạo và đồ dùng nặng trên chục cân, mỗi bước đi bao tải đập vào khuỷu chân, người thấm đẫm mồ hôi, nhưng các em vừa đi vừa cười đùa với nhau. Đến đây, tôi mới cảm nhận hết được nụ cười tự hào của đồng chí Lang Thanh Hoài, phó chủ tịch UBND xã Bát Mọt lúc mới gặp đoàn công tác đã không giấu được niềm xúc động, tự hào “thông báo” xã Bát Mọt năm nay có em học sinh đầu tiên, người bản Vịn, thi đỗ vào đại học. Em là tấm gương về sự vươn lên khắc phục khó khăn để học tốt, trở thành niềm tự hào của bản Vịn, của cả xã Bát Mọt.
Được biết, nhiều năm qua các cấp ủy, chính quyền, tỉnh, huyện và ngành giáo dục huyện Thường Xuân thường xuyên quan tâm đến Bát Mọt vì vậy xã đã được hưởng thụ nhiều chương trình, dự án của Nhà nước, sự giúp đỡ hỗ trợ của Bộ đội Biên phòng... góp phần tháo gỡ khó khăn và tạo đà cho giáo dục Bát Mọt vươn lên, từng bước phát triển. Số lượng học sinh các cấp ngày càng tăng, không có trẻ em bỏ học, các trường đều được công nhận tiên tiến cấp huyện, hằng năm có giáo viên, học sinh giỏi cấp huyện, tỉnh. Trường Tiểu học Bát Mọt I, THCS Bát Mọt nhiều năm đạt tiên tiến cấp tỉnh, được Sở Giáo dục và Đào tạo, được UBND tỉnh Thanh Hóa tặng bằng khen. Các chương trình phổ cập giáo dục đều hoàn thành theo đúng kế hoạch; trường THCS đang nỗ lực phấn đấu trở thành ngôi trường đầu tiên của vùng biên giới được công nhận chuẩn quốc gia (giai đoạn I). Chắc chắn sự quan tâm, tạo điều kiện kịp thời của lãnh đạo tỉnh và huyện sẽ là niềm động viên, cổ vũ to lớn để giáo dục Bát Mọt tiếp tục vươn lên có được những thành tích mới.
Hà Bá Tâm (Huyện ủy Thường Xuân)
http://baothanhhoa.vn/images/news/%5Cnews_522231b.jpg
Học sinh vùng cao đến trường.Ảnh: . Đăng Văn
Chúng tôi vào bản Ruộng, cách trung tâm xã Bát Mọt gần 10km. Không giống như tên gọi, bản Ruộng mà chẳng có mấy ruộng, lại chỉ cấy được 1 vụ, đời sống nhân dân hết sức khó khăn.
Bản có 14 hộ, nhưng do xa trung tâm xã nên trường mầm non và Trường Tiểu học Bát Mọt I phải bố trí khu lẻ tại đây. Trường mầm non mới xây khang trang, sạch đẹp, Trường Tiểu học Bát Mọt I là ngôi nhà cấp 4 gồm 2 phòng học, 22 em học sinh lớp 1 đến lớp 4 của bản, được chia thành 2 lớp ghép, lớp 1 - 2 và lớp 3 - 4 do cặp vợ chồng giáo viên trẻ đang được trường mầm non cho mượn một phòng ở giáo viên ở lại “cắm bản” phụ trách. Phòng học vốn đã nhỏ lại phải chia đôi mỗi phía một lớp chật chội, bất tiện.
Thầy giáo Vi Mai Duyên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bát Mọt I, người đưa chúng tôi vào thăm bản Ruộng, cho biết: Mỗi bản đều có một khu lẻ, học sinh ít, nhà trường phải ghép lớp, cả xã còn 6 phòng học ghép 12 lớp do 6 giáo viên phụ trách. Việc cử giáo viên đi khu lẻ “cắm bản” phải quán triệt, động viên liên tục và mạnh mẽ mới có người nhận nhiệm vụ, bởi lẽ về đây quá vất vả, mỗi giáo viên phải đảm nhiệm 2 lớp, chỗ ăn ở chưa được xây dựng, xa nhà dân, xa trung tâm xã, thiếu thốn đủ bề, thường thì nhà trường phải bố trí các cặp vợ chồng... Bước vào năm học mới 2009 - 2010, nhà trường còn nhiều khó khăn: 3 phòng học chưa có bàn ghế đúng quy cách, phòng học lớp ghép không bảo đảm, nơi ăn ở của giáo viên khu lẻ còn tạm bợ, khu chính chưa có nhà hiệu bộ, tường rào. Khó khăn là vậy nhưng các thầy, cô giáo và học sinh đều quyết tâm cao, nhờ đó chất lượng dạy và học không ngừng được nâng lên. Nhà trường duy trì tốt sĩ số học sinh, không có học sinh trong độ tuổi bỏ học, hoàn thành phổ cập giáo dục đúng độ tuổi từ năm 2003, hàng năm đều có học sinh và giáo viên giỏi cấp huyện, tỉnh, 3 năm học gần đây được công nhận trường tiên tiến cấp tỉnh, năm học 2008 - 2009 được tỉnh tặng bằng khen.
Quay trở về trung tâm xã, thăm Trường THCS Bát Mọt, chúng tôi thấy rằng, những năm gần đây, nhà trường từng bước xây dựng được cơ ngơi khang trang gồm 8 phòng học kiên cố, 12 phòng ở và làm việc cho cán bộ, giáo viên. Đội ngũ giáo viên của nhà trường từng bước được chuẩn hóa, chất lượng giảng dạy và học tập từng bước được nâng lên. Nhiều năm liên tục trường được công nhận tiên tiến cấp huyện, 3 năm học vừa qua được công nhận tiên tiến cấp tỉnh, năm học 2008 - 2009 được UBND tỉnh tặng Bằng khen. Thầy giáo Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, đó là sự nỗ lực rất lớn của thầy và trò nhà trường. Cơ sở vật chất hiện nay không còn đáp ứng được yêu cầu giảng dạy, học tập. Trường hiện có 14 lớp, 326 học sinh (năm 1997, khi mới thành lập có 97 học sinh) nên phải bố trí học 2 ca/ngày; bàn ghế 64 bộ đã hỏng hóc, lạc hậu, bảng đen bằng xi-măng làm đã lâu ngày viết không còn bám phấn cần phải thay thế ngay.
“Đó chưa phải là khó khăn lớn nhất của nhà trường” - thầy Đỗ Văn Dũng cho biết thêm: Do địa bàn xã quá rộng, có 4/9 bản cách trung tâm xã từ 8 đến gần 20km, nên hơn một nửa số học sinh của nhà trường có nhu cầu ở bán trú. Hiện tại, nhà trường mới chỉ có 4 phòng bố trí cho 30 em và cũng chưa được trang cấp nội thất. Các em phải dùng gạch kê ván làm giường ở tạm, nhà bếp chưa có, do các em tự làm bằng tranh nứa, chật chội, ẩm thấp đã có lần xảy ra hỏa hoạn. Song 30 em học sinh này còn “hạnh phúc” hơn gần 150 em học sinh khác mà nhà trường chưa bố trí được nơi ở, đang ở nhờ người thân quen, hoặc mượn đất của các thầy, cô giáo, nhân dân gần trường xây dựng lán trại ở tạm. Tôi thấm thía từ “hạnh phúc” mà thầy Dũng dùng khi tận mắt chứng kiến những dãy lán trại nằm rải rác bên bờ suối, sườn đồi, ngoài bãi trống, trong vườn nhà dân do phụ huynh học sinh dựng bằng các nguyên liệu tranh tre nứa lá để cho con em ở tạm. Trông từ xa nó lúp xúp như những lều vịt, mỗi lán trại rộng chừng 10 m2, cao chưa đến 3m, được “thiết kế” nửa sàn, nửa đất. Phần sàn nứa cao chừng 0,7m là nơi ăn, ngủ, học tập còn phần đất để nấu nướng...
Tiếp chúng tôi trong một lán trại như thế, em Lang Thị Huê, học sinh lớp 9 Trường THCS Bát Mọt, cho biết: Trước đây gia đình dựng cho 3 anh em ăn ở. Anh cả nay đã xuống huyện học THPT, giờ còn em và anh hai năm nay học lớp 9 cùng ở. Căn lều đã “có tuổi”, vách nứa mái tranh lỗ chỗ những đống phân mọt, hai anh em phải căng tấm ni-lon sát mái nhà lấy nơi treo quần áo, phía dưới đặt miếng ván làm chạn đựng bát, đũa, nồi niêu. Hai anh em người học buổi sáng, người học buổi chiều nên thay nhau nấu cơm. Gạo, thức ăn hàng tuần thay phiên nhau về lấy hoặc bố mẹ mang lên. Điều em nói làm tôi chợt nhớ lại hình ảnh những tốp học sinh người xã Yên Nhân lên học nhờ Trường THCS Bát Mọt mà chúng tôi gặp trên đường đi, có em mới 13, 14 tuổi, lỉnh kỉnh một bên nách mang cặp sách, trên lưng “tải” bao gạo và đồ dùng nặng trên chục cân, mỗi bước đi bao tải đập vào khuỷu chân, người thấm đẫm mồ hôi, nhưng các em vừa đi vừa cười đùa với nhau. Đến đây, tôi mới cảm nhận hết được nụ cười tự hào của đồng chí Lang Thanh Hoài, phó chủ tịch UBND xã Bát Mọt lúc mới gặp đoàn công tác đã không giấu được niềm xúc động, tự hào “thông báo” xã Bát Mọt năm nay có em học sinh đầu tiên, người bản Vịn, thi đỗ vào đại học. Em là tấm gương về sự vươn lên khắc phục khó khăn để học tốt, trở thành niềm tự hào của bản Vịn, của cả xã Bát Mọt.
Được biết, nhiều năm qua các cấp ủy, chính quyền, tỉnh, huyện và ngành giáo dục huyện Thường Xuân thường xuyên quan tâm đến Bát Mọt vì vậy xã đã được hưởng thụ nhiều chương trình, dự án của Nhà nước, sự giúp đỡ hỗ trợ của Bộ đội Biên phòng... góp phần tháo gỡ khó khăn và tạo đà cho giáo dục Bát Mọt vươn lên, từng bước phát triển. Số lượng học sinh các cấp ngày càng tăng, không có trẻ em bỏ học, các trường đều được công nhận tiên tiến cấp huyện, hằng năm có giáo viên, học sinh giỏi cấp huyện, tỉnh. Trường Tiểu học Bát Mọt I, THCS Bát Mọt nhiều năm đạt tiên tiến cấp tỉnh, được Sở Giáo dục và Đào tạo, được UBND tỉnh Thanh Hóa tặng bằng khen. Các chương trình phổ cập giáo dục đều hoàn thành theo đúng kế hoạch; trường THCS đang nỗ lực phấn đấu trở thành ngôi trường đầu tiên của vùng biên giới được công nhận chuẩn quốc gia (giai đoạn I). Chắc chắn sự quan tâm, tạo điều kiện kịp thời của lãnh đạo tỉnh và huyện sẽ là niềm động viên, cổ vũ to lớn để giáo dục Bát Mọt tiếp tục vươn lên có được những thành tích mới.
Hà Bá Tâm (Huyện ủy Thường Xuân)